Een warme nazomeravond. Aan de rand van de stad, tegenover de ingang van het azc-complex, liep een stel langs de weg. Vijftigers, de vrouw droeg een hoofddoek. Ik keek naar de trossen felrode bessen in mijn emmer. Een klein kevertje kroop omhoog. Het probeerde te ontsnappen, maar gleed steeds weer naar beneden. Achteraf gezien zou je dat als een teken kunnen beschouwen.

Na mijn bramenjam, vlierbessenjam en aardbei-appeljam was het tijd voor rode bessenjam. Het principe is eenvoudig: schoon en rijp fruit, suiker, pectine en eventueel nog een beetje gember en/of citroen. Alles in een pannetje, koken en uitgieten in schone potjes. Weinig moeite, groot plezier. Vlierbessenstruiken staan vlak bij mijn huis, bramen pluk ik langs de kant van de weg, aardbeien koop ik op de markt als ze voor bijna niets worden verkocht. Rode bessen zijn duur, dus die ging ik maar plukken.

Het probleem met rode bessen is alleen: er zijn veel soorten bessen en bijna alle bessen zijn rood. De bessen in mijn emmer waren rood, maar waren het ook rode bessen? Ik was er niet gerust op. ‘Do you know what this is?’ Ik stapte af op het stel langs de weg en toonde mijn vangst. De man lachte breeduit. Hij bracht zijn wijsvinger en duim naar elkaar toe en maakte een beweging richting zijn mond. ‘Try!’ zei hij. Hij pakte een besje, stopte deze in zijn mond, kauwde erop en spuugde het meteen weer uit. ‘No goed!’ zei hij vastberaden. Hij trok er een vies gezicht bij.

Zijn oog viel op een bramenstruik. ‘This goed!’ Wat volgde was een klein gesprekje, waarbij ik de vragen stelde. Nederland was goed, Syrië no goed. Ze waren best te spreken over het azc. Hun vier kinderen lagen te slapen, ze liepen gewoon een rondje. Ik wenste ze nog een fijne avond. Als blijk van dank voor het advies wierp ik de inhoud van mijn emmer met een sierlijke boog in de struiken. Daarna stak de man zijn duim op.

Terug in de auto zag ik het bericht van mijn buurvrouw. Ik had haar een foto gestuurd van de struik met de bessen. ‘Mijn app zegt dat dit een Viburnum is.’ Wat ze ook stuurde: ‘Rode bessen zijn er in juni.’ Een goede vriend reageerde ook op de foto. Hij zei: ‘Richt je aandacht even op de lijsterbes, duin- en meidoorn. Vooral die laatste hangt er nu in trossen bij, overal. Allemaal grappige dingen voor chutneys enzo – en niemand eet dit.’ Ik stapte weer uit en bekeek de struiken langs de weg. Daarna berichtte ik mijn buurvrouw: ‘Welke app gebruik je?’